Zeespiegelstijging? Landspiegelstijging!

In juli 2026 werd in architectuurhoofdstad Barcelona het Wereld Architectuur Congres van de Internationale Unie van Architecten (UIA) gehouden, een bijeenkomst waar duizenden architecten over de hele wereld bij elkaar komen voor lezingen, debatten en workshops met als thema architectures for a planet in transition. 

Voor de bijbehorende tentoonstelling in de voormalige monumentale energiecentrale, Les Tres Xemeineies de Besós, hebben ontwerpers Dirk Sijmons, Lodewijk van Nieuwenhuijze, Ro Koster en Herman Kossmann, met een team van medeontwerpers, wetenschappers en kunstenaars, een presentatie gerealiseerd, die laat zien hoe we door middel van het aanzetten van natuurkrachten ons land kunnen laten meestijgen met de onontkoombare stijging van de zeespiegel. Hoe op strategische plekken, ‘waterkerende landschappen’ geleidelijk kunnen worden gevormd door het op slimme wijze inzetten van de enorme kracht van het getij en de daarbij behorende slibstroom.

Kijkdoos van de Ambassade van de Noordzee

De presentatie bestaat uit een monumentale film van 8 minuten, 16 spectaculaire kijkdozen en twee grote schoolplaten. De Ambassade van de Noordzee werd uitgenodigd om een van deze kijkdozen vorm te geven. De kijkdozen laten zien hoe we natuurkrachten kunnen wakker kussen die gedijen op het contact tussen zoet- en zout water, die elke 6 uur overspoelen en weer droogvallen en een dun laagje zand en slib achterlaat. Kortom, het herstel van deze specifieke dynamiek van het estuarium zorgt voor het stabiliseren en vasthouden van deze geleidelijke landspiegelstijging. Zo kan in zee, op land en op het intergetijdengebied, een robuuste natuur herleven die niet als een kasplantje beschermd hoeft te worden maar uiteindelijk óns kan helpen beschermen. Deze ‘natuurtechniek’, het creëren van zeeweringlandschappen, zou weleens de civiele techniek voor gevorderden kunnen blijken te zijn. Een aanvulling op ons repertoire van waterveiligheid die tevens een uitdrukking is van een veranderende kijk op de natuur.

De tentoonstelling gaat na de presentatie in Barcelona in Nederland op tournee gaan en zal onder andere te zien zijn tijdens de Internationale Architectuur Biënnale in Rotterdam (IABR) in september, het jaarlijkse Delta-congres, het Springtij-festival op Terschelling.